astroengine

પંચાંગ / હૈદરાબાદ, તેલંગાણા, ભારત

દૈનિક પંચાંગ

હૈદરાબાદ, તેલંગાણા, ભારત · રવિવાર, 11 મે 2025

Asia/Kolkata (+5.50h)
સ્થળ કે તારીખ બદલો

આ દિવસ, સરળ શબ્દોમાં

તિથિ
ચતુર્દશી · 20:02 સુધી
નક્ષત્ર
સ્વાતિ · 06:17 (12 મે 2025) સુધી
કંઈ શરૂ કરવા માટે સારો સમય
11:46–12:38 · અભિજિત
નવું કામ શરૂ કરવાનું ટાળો
17:02–18:39 · રાહુ કાળ

બધા સમય હૈદરાબાદ, તેલંગાણા, ભારત માટે છે. સ્થળ પ્રમાણે સમય બદલાય છે.

આ પાના વિશે

આ પાનું શું કહે છે. પંચાંગ એટલે એક દિવસ અને એક સ્થળ માટેનું હિંદુ કેલેન્ડર. તેમાં તિથિ (ચંદ્ર પ્રમાણેની તારીખ), નક્ષત્ર (ચંદ્ર જે તારાજૂથમાં હોય તે), યોગ, કરણ અને વાર હોય છે, સાથે સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તનો સમય.

તેને કેવી રીતે વાંચવું. પહેલાં ઉપરનાં પાંચ અંગ જુઓ, પછી સમયની વિગતો. રાહુ કાળ અને યમગંડ એવા સમય છે, જેમાં પરંપરા કંઈ નવું શરૂ કરવાનું ટાળે છે. અભિજિતને સામાન્ય રીતે બપોરની આસપાસનો શુભ સમય ગણવામાં આવે છે. ચોઘડિયાંમાં દિવસના આઠ ભાગ પડે છે, અને દરેક ભાગ શુભ, સામાન્ય કે અશુભ ગણાય છે.

જાણવું સારું: સમય તમે પસંદ કરેલા સ્થળ પ્રમાણે ગણાય છે અને તેની સાથે બદલાય છે. રીતિઓ પ્રદેશ અને પરિવાર પ્રમાણે જુદી હોય છે. જો કોઈ વિધિ તમારા માટે મહત્ત્વની હોય, તો સમય તમારા પુરોહિત કે કૌટુંબિક પરંપરા પાસેથી પાક્કો કરો.

આ શબ્દો નવા લાગે છે? જ્યોતિષના શબ્દોની સરળ સમજૂતી જુઓ.

સૂર્યોદય

05:45

સૂર્યાસ્ત

18:39

ચંદ્રોદય

17:38

ચંદ્રાસ્ત

04:34

ચંદ્રોદય અને ચંદ્રાસ્ત આ સ્થળે આ કેલેન્ડર દિવસ (મધ્યરાત્રિથી મધ્યરાત્રિ) માટે છે. ચંદ્ર દરરોજ આશરે 50 મિનિટ મોડો ઊગે છે, તેથી કોઈ કોઈ દિવસે તે ઊગતો કે આથમતો જ નથી. આડી લીટી (–)નો અર્થ એ કે તે આગલા કે પછીના દિવસે થાય છે.

દિવસનાં પાંચ અંગ (પંચાંગ)

દરેક અંગ બતાવેલા સમય સુધી રહે છે.
અંગમૂલ્ય સમાપ્તિ જૂના ગ્રંથો શું કહે છે
તિથિચતુર્દશી
પછી પૂર્ણિમા
20:02 રિક્તા (ખાલી)
શરૂઆત માટે પરંપરાગત રીતે વર્જ્ય; સફાઈ, તોડફોડ અને જાણી જોઈને કશું પૂરું કરવા માટે વપરાય છે.
નક્ષત્રસ્વાતિ 06:17
12 મે 2025
વાયુનું નક્ષત્ર — સ્વતંત્રતા અને ગતિ. સ્વ-દિશા, વેપાર અને બંધાવાનો ઇનકાર કરતી લવચીકતા.
યોગવ્યતીપાત
પછી વરીયાન્
05:00
12 મે 2025
અશુભ
નવી શરૂઆત માટે જે યોગોથી બચવાનું શાસ્ત્ર કહે છે તેમાંનો એક.
કરણગર
પછી વણિજ · 20:02 સુધી
પછી વિષ્ટિ
06:47 સાત ચર કરણોમાંનું એક, જે માસ દરમિયાન વારંવાર આવે છે.
વારરવિવાર — સૂર્યનો દિવસ. અધિકાર અને આરોગ્યની બાબતો માટે શુભ.

આ શુભ-અશુભ સમય મુહૂર્ત ચિંતામણિ જેવા શાસ્ત્રીય મુહૂર્ત ગ્રંથોમાંથી લીધા છે. તે સમય પસંદ કરવાના પરંપરાગત નિયમો છે, ભવિષ્યવાણી નહીં.

ટાળવાના સમય, અને બપોરનો શુભ સમય

સૂર્યોદય, સૂર્યાસ્ત અને શુભ-અશુભ સમય (મુહૂર્ત)

કાળથી સુધી જૂના ગ્રંથો શું કહે છે
સૂર્યોદય05:45 —
સૂર્યાસ્ત18:39 —
રાહુ કાળ 17:02 18:39 આશરે દોઢ કલાકનો સમય, જે વાર પ્રમાણે બદલાય છે. પરંપરા કહે છે કે તેમાં કંઈ નવું શરૂ ન કરવું.
ગુલિક 15:26 17:02 દિવસનો શનિનો ભાગ. રાહુ કાળ જેવાં જ કારણોસર તેને ટાળવામાં આવે છે.
યમગંડ 12:12 13:49 ટાળવાનો બીજો એક સમય, જે પણ વાર પ્રમાણે નક્કી થાય છે.
અભિજિત 11:46 12:38 સ્થાનિક બપોરની આસપાસનો સમય. પરંપરા તેને દિવસનો સૌથી શુભ સમય ગણે છે, અને જ્યારે બીજો કોઈ શુભ સમય ન મળે ત્યારે આ સમય વાપરવાનો હોય છે. બુધવારે તે વપરાતો નથી.
બ્રહ્મ મુહૂર્ત 04:16 05:01 પરોઢ પહેલાં: પરંપરાથી જાગવા, પ્રાર્થના, ધ્યાન અને અભ્યાસનો સમય.
પ્રાતઃ સંધ્યા 04:39 05:45 પરોઢની સંધ્યા, સૂર્યોદયે પૂરી થાય: સવારની પૂજાનો સમય.
વિજય મુહૂર્ત 14:21 15:13 યાત્રા શરૂ કરવા અને સફળતા જોઈતાં કાર્યો માટે શુભ.
ગોધૂલિ મુહૂર્ત 18:39 19:01 સૂર્યાસ્તની ગોધૂલિ વેળા: ઘણા પ્રદેશોમાં લગ્ન માટે શુભ.
સાયાહ્ન સંધ્યા 18:39 19:46 સાંજની સંધ્યા, સૂર્યાસ્તથી: સાંજની પૂજાનો સમય.
નિશીથ મુહૂર્ત 23:50 00:34
12 મે 2025
મધ્યરાત્રિનું મુહૂર્ત, અભિજિતનું પ્રતિરૂપ: શિવ અને કાળીની પૂજા માટે, જેમ શિવરાત્રિએ.
દુર્મુહૂર્ત 16:56 17:48 શુભ કાર્યોની શરૂઆત માટે વર્જિત.
અમૃત કાળ 20:22 22:10 આશરે દોઢ કલાકનો સમય, જે સૂર્યથી નહીં પણ ચંદ્રના નક્ષત્રથી નક્કી થાય છે: શુભ કાર્ય શરૂ કરવા માટે ઉત્તમ ગણાય છે.
વર્જ્યમ્ 09:33 11:21 ચંદ્રના નક્ષત્રથી નક્કી આશરે દોઢ કલાકનો સમય, જેને ત્યાજ્યમ્ પણ કહે છે: એમાં નવાં કાર્ય શરૂ કરાતાં નથી. દક્ષિણ ભારતમાં રાહુ કાળ સાથે ખાસ પળાય છે.

દિવસ વિશેની માહિતી

દિનમાન
12 ક 53 મિ
રાત્રિમાન
11 ક 5 મિ
મધ્યાહ્ન
12:12
આજે મુસાફરી માટે ટાળવાની દિશા (દિશા શૂળ)
પશ્ચિમ

અહીં સૂર્યોદય એટલે સૂર્યની ઉપરની કિનારી દેખાય તે ક્ષણ, દૃક્ પંચાંગની જેમ. સૂર્યના કેન્દ્રને ગણતાં પંચાંગોમાં બેથી ચાર મિનિટનો ફરક આવી શકે છે.

ચોઘડિયું

રાતનું ચોઘડિયું દિવસના ચોઘડિયા કરતાં જુદા બિંદુથી શરૂ થાય છે, તેથી બંને અલગ આપ્યાં છે.

દિવસ

ચોઘડિયું થીસુધી ગુણ
ઉદ્વેગ 05:4507:22 વર્જ્ય
ફક્ત રાજકીય કામ
ચલ 07:2208:59 સમ
પ્રવાસ અને અવરજવર
લાભ 08:5910:35 શુભ
વેપાર, નવો ધંધો, લાભ
અમૃત 10:3512:12 શ્રેષ્ઠ
કોઈ પણ કામ
કાલ 12:1213:49 વર્જ્ય
કેટલાક મતે ફક્ત ધન-સંચય
શુભ 13:4915:26 શુભ
સંસ્કાર, લગ્ન, કોઈ પણ મંગળ કાર્ય
રોગ 15:2617:02 વર્જ્ય
ફક્ત વિવાદ અને દેવું વસૂલવું
ઉદ્વેગ 17:0218:39 વર્જ્ય
ફક્ત રાજકીય કામ

રાત

ચોઘડિયું થીસુધી ગુણ
શુભ 18:3920:02 શુભ
સંસ્કાર, લગ્ન, કોઈ પણ મંગળ કાર્ય
અમૃત 20:0221:26 શ્રેષ્ઠ
કોઈ પણ કામ
ચલ 21:2622:49 સમ
પ્રવાસ અને અવરજવર
રોગ 22:4900:12 વર્જ્ય
ફક્ત વિવાદ અને દેવું વસૂલવું
કાલ 00:1201:35 વર્જ્ય
કેટલાક મતે ફક્ત ધન-સંચય
લાભ 01:3502:58 શુભ
વેપાર, નવો ધંધો, લાભ
ઉદ્વેગ 02:5804:22 વર્જ્ય
ફક્ત રાજકીય કામ
શુભ 04:2205:45 શુભ
સંસ્કાર, લગ્ન, કોઈ પણ મંગળ કાર્ય

ગૌરી પંચાંગમ્

દિવસને આઠ ભાગમાં વહેંચવાની તમિલ રીત, જુદાં નામો સાથે. એ પોતાનું અલગ કોષ્ટક છે, ચોઘડિયાનો અનુવાદ નથી: દિવસનો કયો ભાગ શુભ છે, તે વિશે બંને પદ્ધતિ હંમેશાં એકમત નથી.

ગૌરીથી સુધી ગુણ
લાભમ્ 05:4507:22 શુભ
લાભ, નવું કામ
ધનમ્ 07:2208:59 શુભ
ધન, ખરીદી, વેપાર
સુગમ્ 08:5910:35 શુભ
પ્રવાસ, સરળતા, આતિથ્ય
અમૃતમ્ 10:3512:12 શ્રેષ્ઠ
કોઈ પણ મંગળ કાર્ય
ઉથિ 12:1213:49 સમ
સામાન્ય કામ
સોરમ્ 13:4915:26 વર્જ્ય
કોઈ નવું કામ નહીં
રોગમ્ 15:2617:02 વર્જ્ય
ફક્ત ઔષધિ
વિષમ્ 17:0218:39 વર્જ્ય
કોઈ નવું કામ નહીં
દિવસની વધુ વિગતોઆખા દિવસ દરમિયાન ચંદ્ર અને સૂર્યની રાશિ, સંવત (વર્ષ), ઋતુઓ, ખાસ યોગ અને સમયગાળા, ચંદ્રબળ અને તારાબળ, દિવસ દરમિયાન ઉદય રાશિ (લગ્ન), અને હોરાનું કોષ્ટક.

દિવસની વધુ વિગત

ચંદ્ર રાશિ
તુલા
સૂર્ય રાશિ
મેષ
નક્ષત્ર પદ
સ્વાતિ પદ 1 · 10:01 સુધી
સ્વાતિ પદ 2 · 16:47 સુધી
સ્વાતિ પદ 3 · 23:32 સુધી
સ્વાતિ પદ 4
સૂર્ય નક્ષત્ર
ભરણી પદ 4 · 13:17 સુધી
પછી કૃત્તિકા પદ 1
આનંદાદિ યોગ
લુમ્બક
શક સંવત
1947 વિશ્વાવસુ
વિક્રમ સંવત
2082 કાલયુક્ત
ગુજરાતી સંવત
2081 નલ
ઋતુ (ચાંદ્ર માસ પ્રમાણે)
વસન્ત
ઋતુ (સૂર્યની ઋતુ પ્રમાણે)
ગ્રીષ્મ
અયન (નિરયન)
ઉત્તરાયણ
અયન (અયનાંત પ્રમાણે)
ઉત્તરાયણ
ચંદ્ર વાસ (ચંદ્રની દિશા)
પશ્ચિમ
રાહુ વાસ (રાહુની દિશા)
ઉત્તર
બૃહસ્પતિ સંવત્સર
સિદ્ધાર્થી · 15:29 (21 એપ્રિ 2026) સુધી

શક સંવત ચૈત્ર સુદ એકમે શરૂ થાય છે, અને ગુજરાતી સંવત કારતક સુદ એકમે, એટલે કે દિવાળીના બીજા દિવસે. ઋતુ બે આપી છે, કારણ કે એક ચાંદ્ર મહિના પ્રમાણે ચાલે છે અને બીજી સૂર્યની ખરી ઋતુ પ્રમાણે.

દિવસના ખાસ યોગ અને સમય
કાળથી સુધીજૂના ગ્રંથો શું કહે છે
રવિ યોગ 13:17 05:45
12 મે 2025
જ્યારે ચંદ્રનું નક્ષત્ર સૂર્યના નક્ષત્રથી 4થું, 6ઠ્ઠું, 9મું, 10મું, 13મું કે 20મું હોય: દિવસના ઘણા દોષ દૂર કરનાર મનાય છે, તેથી કાર્યારંભ માટે શોધાય છે.
ભદ્રા 20:02 05:45
12 મે 2025
વિષ્ટિ કરણ. એમાં શુભ કાર્ય ટાળવામાં આવે છે, ખાસ કરીને જ્યારે ભદ્રા પૃથ્વી પર વસે છે એમ મનાય; સ્વર્ગ કે પાતાળમાં હોય તો અહીં હાનિરહિત મનાય છે.
પાતાળમાં
ગંડ મૂળઆજે નથીચંદ્ર અશ્વિની, આશ્લેષા, મઘા, જ્યેષ્ઠા, મૂળ કે રેવતીમાં, જળ અને અગ્નિ રાશિઓના સંધિ-નક્ષત્રો. એમાં જન્મ થાય તો પરંપરાથી શાંતિ કરાવાય છે.
પંચકઆજે નથીચંદ્ર કુંભ કે મીનમાં, ધનિષ્ઠાના ઉત્તરાર્ધથી રેવતીના અંત સુધી. પરંપરાથી દક્ષિણ દિશાની યાત્રા, છત ભરવી અને લાકડાં ભેગાં કરવાં ટાળવામાં આવે છે.
બાણ: રોગ05:4521:35 રાશિમાં સૂર્યના અંશથી નક્કી થાય છે, તેથી દરેક બાણ આશરે એક દિવસ રહે છે. મુહૂર્ત ગ્રંથો ઔષધ માટે રોગ, બાંધકામ માટે અગ્નિ, શાસન સાથેના વ્યવહાર માટે રાજ, યાત્રા માટે ચોર અને લગ્ન માટે મૃત્યુ બાણ ટાળે છે.

ચંદ્રબળ અને તારાબળ

આનાથી તમે દિવસને તમારી પોતાની જ રાશિ (ચંદ્ર રાશિ) અને જન્મ નક્ષત્ર સાથે સરખાવી શકો છો. જો તમારી રાશિ કે નક્ષત્ર યાદીમાં હોય, તો દિવસ તમારા માટે અનુકૂળ છે. ચંદ્રબળમાં દિવસના ચંદ્રની રાશિ તમારી રાશિથી ગણાય છે (1લી, 3જી, 6ઠ્ઠી, 7મી, 10મી અને 11મી શુભ છે); તારાબળમાં દિવસના ચંદ્રનું નક્ષત્ર તમારા નક્ષત્રથી નવ-નવનાં જૂથમાં ગણાય છે.

ચંદ્રબળ
મેષ, વૃષભ, સિંહ, તુલા, ધન, મકર
અષ્ટમ ચંદ્ર: મીન
તારાબળ
અશ્વિની, કૃત્તિકા, મૃગશીર્ષ, પુનર્વસુ, પુષ્ય, મઘા, ઉત્તરા ફાલ્ગુની, ચિત્રા, વિશાખા, અનુરાધા, મૂળ, ઉત્તરાષાઢા, ધનિષ્ઠા, પૂર્વા ભાદ્રપદ, ઉત્તરા ભાદ્રપદ

ઉદય લગ્ન

લગ્નથીસુધી
મેષ04:1806:02
વૃષભ06:0208:03
મિથુન08:0310:15
કર્ક10:1512:27
સિંહ12:2714:34
કન્યા14:3416:39
તુલા16:3918:49
વૃશ્ચિક18:4921:03
ધન21:0323:09
મકર23:0901:00
12 મે 2025
કુંભ01:00
12 મે 2025
02:38
12 મે 2025
મીન02:38
12 મે 2025
04:14
12 મે 2025

પંચક રહિત મુહૂર્ત

કાળથીસુધી
રાજ05:4506:02
પંચક રહિત (શુભ)06:0208:03
ચોર08:0310:15
પંચક રહિત (શુભ)10:1512:27
રોગ12:2714:34
પંચક રહિત (શુભ)14:3416:39
મૃત્યુ16:3918:49
અગ્નિ18:4920:02
પંચક રહિત (શુભ)20:0221:03
રાજ21:0323:09
પંચક રહિત (શુભ)23:0901:00
12 મે 2025
ચોર01:00
12 મે 2025
02:38
12 મે 2025
પંચક રહિત (શુભ)02:38
12 મે 2025
05:45
12 મે 2025

પૂર્વમાં ઊગતી રાશિ (લગ્ન) આખા દિવસ દરમિયાન બદલાતી રહે છે, સૂર્યોદય વખતે ઊગતી રાશિથી શરૂ કરીને. પંચક રહિત મુહૂર્ત દિવસને ત્યાં ત્યાં વહેંચે છે, જ્યાં ઉદય રાશિ, તિથિ કે નક્ષત્ર બદલાય છે, અને દરેક ભાગ પંચકથી મુક્ત (શુભ) છે કે નહીં, તે બતાવે છે.

હોરા (ગ્રહોના કલાક)

સૂર્યોદયથી શરૂ કરીને, દિવસ અને રાત બંનેને બાર-બાર હોરામાં વહેંચવામાં આવે છે, અને દરેક હોરાનો સ્વામી એક ગ્રહ હોય છે. દિવસની હોરા દિવસના અજવાળાને અને રાતની હોરા અંધારાને વહેંચે છે, તેથી ઉનાળામાં દિવસની એક હોરા એક કલાકથી લાંબી હોય છે. દરેક દિવસની પહેલી હોરા એ દિવસના ગ્રહની હોય છે, અને વારનાં નામ એના પરથી જ આવ્યાં છે.

#હોરા સ્વામી થીસુધી શેના માટે
1 સૂર્ય 05:4506:50 અધિકાર, રાજકીય કામ, પિતા સંબંધી કામ
ધીરજ માગતા કામ માટે નહીં
2 શુક્ર 06:5007:54 લગ્ન, કળા, સુખ-સામગ્રીની ખરીદી, આતિથ્ય
તપ કે કઠોર સોદાબાજી માટે નહીં
3 બુધ 07:5408:59 વેપાર, લેખન, હિસાબ, અભ્યાસ, વાટાઘાટ
જે કાયમી રહેવું જોઈએ તેના માટે નહીં
4 ચંદ્ર 08:5910:03 પ્રવાસ, જળ, માતા, અને જેમાં નરમ જવાબ જોઈએ
જે નિર્ણય પર અડગ રહેવું હોય તેના માટે નહીં
5 શનિ 10:0311:08 શ્રમ, સમારકામ, અને જે ધીમું તથા માળખાગત હોય
જે શરૂઆતને ઝડપ જોઈએ તેના માટે નહીં
6 ગુરુ 11:0812:12 શિક્ષણ, સલાહ, સંસ્કાર, અને જે ટકાઉ હોય
સામાન્ય રીતે સૌથી શુભ હોરા
7 મંગળ 12:1213:17 શસ્ત્રક્રિયા, રમત, જમીન, અને પસંદ કરેલી લડત
સોદાબાજી કે પહેલી મુલાકાત માટે નહીં
8 સૂર્ય 13:1714:21 અધિકાર, રાજકીય કામ, પિતા સંબંધી કામ
ધીરજ માગતા કામ માટે નહીં
9 શુક્ર 14:2115:26 લગ્ન, કળા, સુખ-સામગ્રીની ખરીદી, આતિથ્ય
તપ કે કઠોર સોદાબાજી માટે નહીં
10 બુધ 15:2616:30 વેપાર, લેખન, હિસાબ, અભ્યાસ, વાટાઘાટ
જે કાયમી રહેવું જોઈએ તેના માટે નહીં
11 ચંદ્ર 16:3017:35 પ્રવાસ, જળ, માતા, અને જેમાં નરમ જવાબ જોઈએ
જે નિર્ણય પર અડગ રહેવું હોય તેના માટે નહીં
12 શનિ 17:3518:39 શ્રમ, સમારકામ, અને જે ધીમું તથા માળખાગત હોય
જે શરૂઆતને ઝડપ જોઈએ તેના માટે નહીં
13 રાત્રિ ગુરુ 18:3919:35 શિક્ષણ, સલાહ, સંસ્કાર, અને જે ટકાઉ હોય
સામાન્ય રીતે સૌથી શુભ હોરા
14 રાત્રિ મંગળ 19:3520:30 શસ્ત્રક્રિયા, રમત, જમીન, અને પસંદ કરેલી લડત
સોદાબાજી કે પહેલી મુલાકાત માટે નહીં
15 રાત્રિ સૂર્ય 20:3021:26 અધિકાર, રાજકીય કામ, પિતા સંબંધી કામ
ધીરજ માગતા કામ માટે નહીં
16 રાત્રિ શુક્ર 21:2622:21 લગ્ન, કળા, સુખ-સામગ્રીની ખરીદી, આતિથ્ય
તપ કે કઠોર સોદાબાજી માટે નહીં
17 રાત્રિ બુધ 22:2123:16 વેપાર, લેખન, હિસાબ, અભ્યાસ, વાટાઘાટ
જે કાયમી રહેવું જોઈએ તેના માટે નહીં
18 રાત્રિ ચંદ્ર 23:1600:12 પ્રવાસ, જળ, માતા, અને જેમાં નરમ જવાબ જોઈએ
જે નિર્ણય પર અડગ રહેવું હોય તેના માટે નહીં
19 રાત્રિ શનિ 00:1201:07 શ્રમ, સમારકામ, અને જે ધીમું તથા માળખાગત હોય
જે શરૂઆતને ઝડપ જોઈએ તેના માટે નહીં
20 રાત્રિ ગુરુ 01:0702:03 શિક્ષણ, સલાહ, સંસ્કાર, અને જે ટકાઉ હોય
સામાન્ય રીતે સૌથી શુભ હોરા
21 રાત્રિ મંગળ 02:0302:58 શસ્ત્રક્રિયા, રમત, જમીન, અને પસંદ કરેલી લડત
સોદાબાજી કે પહેલી મુલાકાત માટે નહીં
22 રાત્રિ સૂર્ય 02:5803:54 અધિકાર, રાજકીય કામ, પિતા સંબંધી કામ
ધીરજ માગતા કામ માટે નહીં
23 રાત્રિ શુક્ર 03:5404:49 લગ્ન, કળા, સુખ-સામગ્રીની ખરીદી, આતિથ્ય
તપ કે કઠોર સોદાબાજી માટે નહીં
24 રાત્રિ બુધ 04:4905:45 વેપાર, લેખન, હિસાબ, અભ્યાસ, વાટાઘાટ
જે કાયમી રહેવું જોઈએ તેના માટે નહીં

તહેવાર અને વ્રત

આ તારીખે કશું નોંધાયું નથી.