પંચાંગ / ઉજ્જૈન, મધ્ય પ્રદેશ, ભારત

દૈનિક પંચાંગ

ઉજ્જૈન, મધ્ય પ્રદેશ, ભારત · સોમવાર, 07 માર્ચ 2016

માઘ, કૃષ્ણ · તિથિ 13

Asia/Kolkata (+5.50h)

સ્થળ કે તારીખ બદલો

આ દિવસ, સરળ શબ્દોમાં

તિથિ: ત્રયોદશી · 13:20 સુધી
નક્ષત્ર: ધનિષ્ઠા · 01:52 (08 માર્ચ 2016) સુધી
કંઈ શરૂ કરવા માટે સારો સમય: 12:14–13:01 · અભિજિત
નવું કામ શરૂ કરવાનું ટાળો: 08:11–09:40 · રાહુ કાળ
તહેવાર: મહાશિવરાત્રિ

બધા સમય ઉજ્જૈન, મધ્ય પ્રદેશ, ભારત માટે છે. સ્થળ પ્રમાણે સમય બદલાય છે.

આ પાના વિશે

આ પાનું શું કહે છે. પંચાંગ એટલે એક દિવસ અને એક સ્થળ માટેનું હિંદુ કેલેન્ડર. તેમાં તિથિ (ચંદ્ર પ્રમાણેની તારીખ), નક્ષત્ર (ચંદ્ર જે તારાજૂથમાં હોય તે), યોગ, કરણ અને વાર હોય છે, સાથે સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તનો સમય.

તેને કેવી રીતે વાંચવું. પહેલાં ઉપરનાં પાંચ અંગ જુઓ, પછી સમયની વિગતો. રાહુ કાળ અને યમગંડ એવા સમય છે, જેમાં પરંપરા કંઈ નવું શરૂ કરવાનું ટાળે છે. અભિજિતને સામાન્ય રીતે બપોરની આસપાસનો શુભ સમય ગણવામાં આવે છે. ચોઘડિયાંમાં દિવસના આઠ ભાગ પડે છે, અને દરેક ભાગ શુભ, સામાન્ય કે અશુભ ગણાય છે.

જાણવું સારું: સમય તમે પસંદ કરેલા સ્થળ પ્રમાણે ગણાય છે અને તેની સાથે બદલાય છે. રીતિઓ પ્રદેશ અને પરિવાર પ્રમાણે જુદી હોય છે. જો કોઈ વિધિ તમારા માટે મહત્ત્વની હોય, તો સમય તમારા પુરોહિત કે કૌટુંબિક પરંપરા પાસેથી પાક્કો કરો.

આ શબ્દો નવા લાગે છે? જ્યોતિષના શબ્દોની સરળ સમજૂતી જુઓ.

સૂર્યોદય

06:43

સૂર્યાસ્ત

18:32

ચંદ્રોદય

05:08

ચંદ્રાસ્ત

16:51

ચંદ્રોદય અને ચંદ્રાસ્ત આ સ્થળે આ કેલેન્ડર દિવસ (મધ્યરાત્રિથી મધ્યરાત્રિ) માટે છે. ચંદ્ર દરરોજ આશરે 50 મિનિટ મોડો ઊગે છે, તેથી કોઈ કોઈ દિવસે તે ઊગતો કે આથમતો જ નથી. આડી લીટી (–)નો અર્થ એ કે તે આગલા કે પછીના દિવસે થાય છે.

દિવસનાં પાંચ અંગ (પંચાંગ)

દરેક અંગ બતાવેલા સમય સુધી રહે છે.
અંગ	મૂલ્ય	સમાપ્તિ	જૂના ગ્રંથો શું કહે છે
તિથિ	ત્રયોદશી પછી ચતુર્દશી	13:20	જયા (વિજયી) સ્પર્ધા, દાવો અને જે જીતવાનું હોય તેની સાથે સંકળાયેલ.
નક્ષત્ર	ધનિષ્ઠા પછી શતભિષા	01:52 08 માર્ચ 2016	ઢોલ — લય, સંગીત અને ધન. સમયની સૂઝ અને પ્રસ્તુતિથી આવતી સમૃદ્ધિ.
યોગ	શિવ પછી સિદ્ધ	20:17	શુભ મુહૂર્ત-સાહિત્યમાં શુભ યોગોમાં ગણાય છે.
કરણ	વણિજ પછી વિષ્ટિ · 00:00 (08 માર્ચ 2016) સુધી પછી શકુનિ	13:20	સાત ચર કરણોમાંનું એક, જે માસ દરમિયાન વારંવાર આવે છે.
વાર	સોમવાર	—	ચંદ્રનો દિવસ. જળ, પ્રવાસ અને ઘરકામ માટે શુભ.

આ શુભ-અશુભ સમય મુહૂર્ત ચિંતામણિ જેવા શાસ્ત્રીય મુહૂર્ત ગ્રંથોમાંથી લીધા છે. તે સમય પસંદ કરવાના પરંપરાગત નિયમો છે, ભવિષ્યવાણી નહીં.

ટાળવાના સમય, અને બપોરનો શુભ સમય

સૂર્યોદય 06:43
સૂર્યાસ્ત 18:32

પરંપરામાં ત્યાજ્ય
પરંપરામાં શુભ

સૂર્યોદય, સૂર્યાસ્ત અને શુભ-અશુભ સમય (મુહૂર્ત)

કાળ	થી	સુધી	જૂના ગ્રંથો શું કહે છે
સૂર્યોદય	06:43	—
સૂર્યાસ્ત	18:32	—
રાહુ કાળ	08:11	09:40	આશરે દોઢ કલાકનો સમય, જે વાર પ્રમાણે બદલાય છે. પરંપરા કહે છે કે તેમાં કંઈ નવું શરૂ ન કરવું.
ગુલિક	14:06	15:35	દિવસનો શનિનો ભાગ. રાહુ કાળ જેવાં જ કારણોસર તેને ટાળવામાં આવે છે.
યમગંડ	11:09	12:38	ટાળવાનો બીજો એક સમય, જે પણ વાર પ્રમાણે નક્કી થાય છે.
અભિજિત	12:14	13:01	સ્થાનિક બપોરની આસપાસનો સમય. પરંપરા તેને દિવસનો સૌથી શુભ સમય ગણે છે, અને જ્યારે બીજો કોઈ શુભ સમય ન મળે ત્યારે આ સમય વાપરવાનો હોય છે. બુધવારે તે વપરાતો નથી.
બ્રહ્મ મુહૂર્ત	05:05	05:54	પરોઢ પહેલાં: પરંપરાથી જાગવા, પ્રાર્થના, ધ્યાન અને અભ્યાસનો સમય.
પ્રાતઃ સંધ્યા	05:30	06:43	પરોઢની સંધ્યા, સૂર્યોદયે પૂરી થાય: સવારની પૂજાનો સમય.
વિજય મુહૂર્ત	14:36	15:23	યાત્રા શરૂ કરવા અને સફળતા જોઈતાં કાર્યો માટે શુભ.
ગોધૂલિ મુહૂર્ત	18:32	18:57	સૂર્યાસ્તની ગોધૂલિ વેળા: ઘણા પ્રદેશોમાં લગ્ન માટે શુભ.
સાયાહ્ન સંધ્યા	18:32	19:45	સાંજની સંધ્યા, સૂર્યાસ્તથી: સાંજની પૂજાનો સમય.
નિશીથ મુહૂર્ત	00:13	01:01 08 માર્ચ 2016	મધ્યરાત્રિનું મુહૂર્ત, અભિજિતનું પ્રતિરૂપ: શિવ અને કાળીની પૂજા માટે, જેમ શિવરાત્રિએ.
દુર્મુહૂર્ત	13:01	13:48	શુભ કાર્યોની શરૂઆત માટે વર્જિત.
દુર્મુહૂર્ત	15:23	16:10	શુભ કાર્યોની શરૂઆત માટે વર્જિત.
અમૃત કાળ	16:16	17:44	આશરે દોઢ કલાકનો સમય, જે સૂર્યથી નહીં પણ ચંદ્રના નક્ષત્રથી નક્કી થાય છે: શુભ કાર્ય શરૂ કરવા માટે ઉત્તમ ગણાય છે.
વર્જ્યમ્	07:24	08:52	ચંદ્રના નક્ષત્રથી નક્કી આશરે દોઢ કલાકનો સમય, જેને ત્યાજ્યમ્ પણ કહે છે: એમાં નવાં કાર્ય શરૂ કરાતાં નથી. દક્ષિણ ભારતમાં રાહુ કાળ સાથે ખાસ પળાય છે.

દિવસ વિશેની માહિતી

દિનમાન: 11 ક 49 મિ
રાત્રિમાન: 12 ક 9 મિ
મધ્યાહ્ન: 12:38
આજે મુસાફરી માટે ટાળવાની દિશા (દિશા શૂળ): પૂર્વ

અહીં સૂર્યોદય એટલે સૂર્યની ઉપરની કિનારી દેખાય તે ક્ષણ, દૃક્ પંચાંગની જેમ. સૂર્યના કેન્દ્રને ગણતાં પંચાંગોમાં બેથી ચાર મિનિટનો ફરક આવી શકે છે.

ચોઘડિયું

રાતનું ચોઘડિયું દિવસના ચોઘડિયા કરતાં જુદા બિંદુથી શરૂ થાય છે, તેથી બંને અલગ આપ્યાં છે.

દિવસ

ચોઘડિયું	થી	સુધી	ગુણ
અમૃત	06:43	08:11	શ્રેષ્ઠ કોઈ પણ કામ
કાલ	08:11	09:40	વર્જ્ય કેટલાક મતે ફક્ત ધન-સંચય
શુભ	09:40	11:09	શુભ સંસ્કાર, લગ્ન, કોઈ પણ મંગળ કાર્ય
રોગ	11:09	12:38	વર્જ્ય ફક્ત વિવાદ અને દેવું વસૂલવું
ઉદ્વેગ	12:38	14:06	વર્જ્ય ફક્ત રાજકીય કામ
ચલ	14:06	15:35	સમ પ્રવાસ અને અવરજવર
લાભ	15:35	17:04	શુભ વેપાર, નવો ધંધો, લાભ
અમૃત	17:04	18:32	શ્રેષ્ઠ કોઈ પણ કામ

રાત

ચોઘડિયું	થી	સુધી	ગુણ
ચલ	18:32	20:04	સમ પ્રવાસ અને અવરજવર
રોગ	20:04	21:35	વર્જ્ય ફક્ત વિવાદ અને દેવું વસૂલવું
કાલ	21:35	23:06	વર્જ્ય કેટલાક મતે ફક્ત ધન-સંચય
લાભ	23:06	00:37	શુભ વેપાર, નવો ધંધો, લાભ
ઉદ્વેગ	00:37	02:08	વર્જ્ય ફક્ત રાજકીય કામ
શુભ	02:08	03:39	શુભ સંસ્કાર, લગ્ન, કોઈ પણ મંગળ કાર્ય
અમૃત	03:39	05:11	શ્રેષ્ઠ કોઈ પણ કામ
ચલ	05:11	06:42	સમ પ્રવાસ અને અવરજવર

ગૌરી પંચાંગમ્

દિવસને આઠ ભાગમાં વહેંચવાની તમિલ રીત, જુદાં નામો સાથે. એ પોતાનું અલગ કોષ્ટક છે, ચોઘડિયાનો અનુવાદ નથી: દિવસનો કયો ભાગ શુભ છે, તે વિશે બંને પદ્ધતિ હંમેશાં એકમત નથી.

ગૌરી	થી	સુધી	ગુણ
ઉથિ	06:43	08:11	સમ સામાન્ય કામ
સોરમ્	08:11	09:40	વર્જ્ય કોઈ નવું કામ નહીં
રોગમ્	09:40	11:09	વર્જ્ય ફક્ત ઔષધિ
વિષમ્	11:09	12:38	વર્જ્ય કોઈ નવું કામ નહીં
લાભમ્	12:38	14:06	શુભ લાભ, નવું કામ
ધનમ્	14:06	15:35	શુભ ધન, ખરીદી, વેપાર
સુગમ્	15:35	17:04	શુભ પ્રવાસ, સરળતા, આતિથ્ય
અમૃતમ્	17:04	18:32	શ્રેષ્ઠ કોઈ પણ મંગળ કાર્ય

દિવસની વધુ વિગતોઆખા દિવસ દરમિયાન ચંદ્ર અને સૂર્યની રાશિ, સંવત (વર્ષ), ઋતુઓ, ખાસ યોગ અને સમયગાળા, ચંદ્રબળ અને તારાબળ, દિવસ દરમિયાન ઉદય રાશિ (લગ્ન), અને હોરાનું કોષ્ટક.

દિવસની વધુ વિગત

ચંદ્ર રાશિ: મકર · 14:51 સુધી
પછી કુંભ
સૂર્ય રાશિ: કુંભ
નક્ષત્ર પદ: ધનિષ્ઠા પદ 1 · 09:18 સુધી
ધનિષ્ઠા પદ 2 · 14:51 સુધી
ધનિષ્ઠા પદ 3 · 20:22 સુધી
ધનિષ્ઠા પદ 4 · 01:52 (08 માર્ચ 2016) સુધી
શતભિષા પદ 1
સૂર્ય નક્ષત્ર: પૂર્વા ભાદ્રપદ પદ 1 · 19:07 સુધી
પછી પૂર્વા ભાદ્રપદ પદ 2
આનંદાદિ યોગ: શુભ · 01:52 (08 માર્ચ 2016) સુધી
પછી અમૃત
શક સંવત: 1937 મન્મથ
વિક્રમ સંવત: 2072 કીલક
ગુજરાતી સંવત: 2072 પ્લવંગ
ઋતુ (ચાંદ્ર માસ પ્રમાણે): શિશિર
ઋતુ (સૂર્યની ઋતુ પ્રમાણે): વસન્ત
અયન (નિરયન): ઉત્તરાયણ
અયન (અયનાંત પ્રમાણે): ઉત્તરાયણ
ચંદ્ર વાસ (ચંદ્રની દિશા): દક્ષિણ · 14:51 સુધી
પછી પશ્ચિમ
રાહુ વાસ (રાહુની દિશા): વાયવ્ય
બૃહસ્પતિ સંવત્સર: સૌમ્ય · 07:43 (02 જૂન 2016) સુધી

શક સંવત ચૈત્ર સુદ એકમે શરૂ થાય છે, અને ગુજરાતી સંવત કારતક સુદ એકમે, એટલે કે દિવાળીના બીજા દિવસે. ઋતુ બે આપી છે, કારણ કે એક ચાંદ્ર મહિના પ્રમાણે ચાલે છે અને બીજી સૂર્યની ખરી ઋતુ પ્રમાણે.

દિવસના ખાસ યોગ અને સમય
કાળ	થી	સુધી	જૂના ગ્રંથો શું કહે છે
રવિ યોગ	આજે નથી		જ્યારે ચંદ્રનું નક્ષત્ર સૂર્યના નક્ષત્રથી 4થું, 6ઠ્ઠું, 9મું, 10મું, 13મું કે 20મું હોય: દિવસના ઘણા દોષ દૂર કરનાર મનાય છે, તેથી કાર્યારંભ માટે શોધાય છે.
ભદ્રા	13:20	00:00 08 માર્ચ 2016	વિષ્ટિ કરણ. એમાં શુભ કાર્ય ટાળવામાં આવે છે, ખાસ કરીને જ્યારે ભદ્રા પૃથ્વી પર વસે છે એમ મનાય; સ્વર્ગ કે પાતાળમાં હોય તો અહીં હાનિરહિત મનાય છે. પાતાળમાં · 14:51 સુધી; પૃથ્વી પર
ગંડ મૂળ	આજે નથી		ચંદ્ર અશ્વિની, આશ્લેષા, મઘા, જ્યેષ્ઠા, મૂળ કે રેવતીમાં, જળ અને અગ્નિ રાશિઓના સંધિ-નક્ષત્રો. એમાં જન્મ થાય તો પરંપરાથી શાંતિ કરાવાય છે.
પંચક	14:51	06:42 08 માર્ચ 2016	ચંદ્ર કુંભ કે મીનમાં, ધનિષ્ઠાના ઉત્તરાર્ધથી રેવતીના અંત સુધી. પરંપરાથી દક્ષિણ દિશાની યાત્રા, છત ભરવી અને લાકડાં ભેગાં કરવાં ટાળવામાં આવે છે.
બાણ: રાજ	06:43	11:08	રાશિમાં સૂર્યના અંશથી નક્કી થાય છે, તેથી દરેક બાણ આશરે એક દિવસ રહે છે. મુહૂર્ત ગ્રંથો ઔષધ માટે રોગ, બાંધકામ માટે અગ્નિ, શાસન સાથેના વ્યવહાર માટે રાજ, યાત્રા માટે ચોર અને લગ્ન માટે મૃત્યુ બાણ ટાળે છે.

ચંદ્રબળ અને તારાબળ

આનાથી તમે દિવસને તમારી પોતાની જ રાશિ (ચંદ્ર રાશિ) અને જન્મ નક્ષત્ર સાથે સરખાવી શકો છો. જો તમારી રાશિ કે નક્ષત્ર યાદીમાં હોય, તો દિવસ તમારા માટે અનુકૂળ છે. ચંદ્રબળમાં દિવસના ચંદ્રની રાશિ તમારી રાશિથી ગણાય છે (1લી, 3જી, 6ઠ્ઠી, 7મી, 10મી અને 11મી શુભ છે); તારાબળમાં દિવસના ચંદ્રનું નક્ષત્ર તમારા નક્ષત્રથી નવ-નવનાં જૂથમાં ગણાય છે.

ચંદ્રબળ · 14:51 સુધી: મેષ, કર્ક, સિંહ, વૃશ્ચિક, મકર, મીન
અષ્ટમ ચંદ્ર: મિથુન
ચંદ્રબળ · આવતા સૂર્યોદય સુધી: મેષ, વૃષભ, સિંહ, કન્યા, ધન, કુંભ
અષ્ટમ ચંદ્ર: કર્ક
તારાબળ · 01:52 સુધી: ભરણી, રોહિણી, આર્દ્રા, પુનર્વસુ, આશ્લેષા, પૂર્વા ફાલ્ગુની, હસ્ત, સ્વાતિ, વિશાખા, જ્યેષ્ઠા, પૂર્વાષાઢા, શ્રવણ, શતભિષા, પૂર્વા ભાદ્રપદ, રેવતી
તારાબળ · આવતા સૂર્યોદય સુધી: અશ્વિની, કૃત્તિકા, મૃગશીર્ષ, પુનર્વસુ, પુષ્ય, મઘા, ઉત્તરા ફાલ્ગુની, ચિત્રા, વિશાખા, અનુરાધા, મૂળ, ઉત્તરાષાઢા, ધનિષ્ઠા, પૂર્વા ભાદ્રપદ, ઉત્તરા ભાદ્રપદ

ઉદય લગ્ન

લગ્ન	થી	સુધી
કુંભ	05:35	07:08
મીન	07:08	08:38
મેષ	08:38	10:18
વૃષભ	10:18	12:16
મિથુન	12:16	14:30
કર્ક	14:30	16:46
સિંહ	16:46	18:58
કન્યા	18:58	21:09
તુલા	21:09	23:23
વૃશ્ચિક	23:23	01:39 08 માર્ચ 2016
ધન	01:39 08 માર્ચ 2016	03:44 08 માર્ચ 2016
મકર	03:44 08 માર્ચ 2016	05:31 08 માર્ચ 2016

પંચક રહિત મુહૂર્ત

કાળ	થી	સુધી
મૃત્યુ	06:43	07:08
અગ્નિ	07:08	08:38
પંચક રહિત (શુભ)	08:38	10:18
મૃત્યુ	10:18	12:16
અગ્નિ	12:16	13:20
પંચક રહિત (શુભ)	13:20	14:30
રાજ	14:30	16:46
પંચક રહિત (શુભ)	16:46	18:58
ચોર	18:58	21:09
પંચક રહિત (શુભ)	21:09	23:23
રોગ	23:23	01:39 08 માર્ચ 2016
પંચક રહિત (શુભ)	01:39 08 માર્ચ 2016	01:52 08 માર્ચ 2016
મૃત્યુ	01:52 08 માર્ચ 2016	03:44 08 માર્ચ 2016
અગ્નિ	03:44 08 માર્ચ 2016	05:31 08 માર્ચ 2016
પંચક રહિત (શુભ)	05:31 08 માર્ચ 2016	06:42 08 માર્ચ 2016

પૂર્વમાં ઊગતી રાશિ (લગ્ન) આખા દિવસ દરમિયાન બદલાતી રહે છે, સૂર્યોદય વખતે ઊગતી રાશિથી શરૂ કરીને. પંચક રહિત મુહૂર્ત દિવસને ત્યાં ત્યાં વહેંચે છે, જ્યાં ઉદય રાશિ, તિથિ કે નક્ષત્ર બદલાય છે, અને દરેક ભાગ પંચકથી મુક્ત (શુભ) છે કે નહીં, તે બતાવે છે.

હોરા (ગ્રહોના કલાક)

સૂર્યોદયથી શરૂ કરીને, દિવસ અને રાત બંનેને બાર-બાર હોરામાં વહેંચવામાં આવે છે, અને દરેક હોરાનો સ્વામી એક ગ્રહ હોય છે. દિવસની હોરા દિવસના અજવાળાને અને રાતની હોરા અંધારાને વહેંચે છે, તેથી ઉનાળામાં દિવસની એક હોરા એક કલાકથી લાંબી હોય છે. દરેક દિવસની પહેલી હોરા એ દિવસના ગ્રહની હોય છે, અને વારનાં નામ એના પરથી જ આવ્યાં છે.

#	હોરા સ્વામી	થી	સુધી	શેના માટે
1	ચંદ્ર	06:43	07:42	પ્રવાસ, જળ, માતા, અને જેમાં નરમ જવાબ જોઈએ જે નિર્ણય પર અડગ રહેવું હોય તેના માટે નહીં
2	શનિ	07:42	08:41	શ્રમ, સમારકામ, અને જે ધીમું તથા માળખાગત હોય જે શરૂઆતને ઝડપ જોઈએ તેના માટે નહીં
3	ગુરુ	08:41	09:40	શિક્ષણ, સલાહ, સંસ્કાર, અને જે ટકાઉ હોય સામાન્ય રીતે સૌથી શુભ હોરા
4	મંગળ	09:40	10:39	શસ્ત્રક્રિયા, રમત, જમીન, અને પસંદ કરેલી લડત સોદાબાજી કે પહેલી મુલાકાત માટે નહીં
5	સૂર્ય	10:39	11:38	અધિકાર, રાજકીય કામ, પિતા સંબંધી કામ ધીરજ માગતા કામ માટે નહીં
6	શુક્ર	11:38	12:38	લગ્ન, કળા, સુખ-સામગ્રીની ખરીદી, આતિથ્ય તપ કે કઠોર સોદાબાજી માટે નહીં
7	બુધ	12:38	13:37	વેપાર, લેખન, હિસાબ, અભ્યાસ, વાટાઘાટ જે કાયમી રહેવું જોઈએ તેના માટે નહીં
8	ચંદ્ર	13:37	14:36	પ્રવાસ, જળ, માતા, અને જેમાં નરમ જવાબ જોઈએ જે નિર્ણય પર અડગ રહેવું હોય તેના માટે નહીં
9	શનિ	14:36	15:35	શ્રમ, સમારકામ, અને જે ધીમું તથા માળખાગત હોય જે શરૂઆતને ઝડપ જોઈએ તેના માટે નહીં
10	ગુરુ	15:35	16:34	શિક્ષણ, સલાહ, સંસ્કાર, અને જે ટકાઉ હોય સામાન્ય રીતે સૌથી શુભ હોરા
11	મંગળ	16:34	17:33	શસ્ત્રક્રિયા, રમત, જમીન, અને પસંદ કરેલી લડત સોદાબાજી કે પહેલી મુલાકાત માટે નહીં
12	સૂર્ય	17:33	18:32	અધિકાર, રાજકીય કામ, પિતા સંબંધી કામ ધીરજ માગતા કામ માટે નહીં
13 રાત્રિ	શુક્ર	18:32	19:33	લગ્ન, કળા, સુખ-સામગ્રીની ખરીદી, આતિથ્ય તપ કે કઠોર સોદાબાજી માટે નહીં
14 રાત્રિ	બુધ	19:33	20:34	વેપાર, લેખન, હિસાબ, અભ્યાસ, વાટાઘાટ જે કાયમી રહેવું જોઈએ તેના માટે નહીં
15 રાત્રિ	ચંદ્ર	20:34	21:35	પ્રવાસ, જળ, માતા, અને જેમાં નરમ જવાબ જોઈએ જે નિર્ણય પર અડગ રહેવું હોય તેના માટે નહીં
16 રાત્રિ	શનિ	21:35	22:35	શ્રમ, સમારકામ, અને જે ધીમું તથા માળખાગત હોય જે શરૂઆતને ઝડપ જોઈએ તેના માટે નહીં
17 રાત્રિ	ગુરુ	22:35	23:36	શિક્ષણ, સલાહ, સંસ્કાર, અને જે ટકાઉ હોય સામાન્ય રીતે સૌથી શુભ હોરા
18 રાત્રિ	મંગળ	23:36	00:37	શસ્ત્રક્રિયા, રમત, જમીન, અને પસંદ કરેલી લડત સોદાબાજી કે પહેલી મુલાકાત માટે નહીં
19 રાત્રિ	સૂર્ય	00:37	01:38	અધિકાર, રાજકીય કામ, પિતા સંબંધી કામ ધીરજ માગતા કામ માટે નહીં
20 રાત્રિ	શુક્ર	01:38	02:39	લગ્ન, કળા, સુખ-સામગ્રીની ખરીદી, આતિથ્ય તપ કે કઠોર સોદાબાજી માટે નહીં
21 રાત્રિ	બુધ	02:39	03:39	વેપાર, લેખન, હિસાબ, અભ્યાસ, વાટાઘાટ જે કાયમી રહેવું જોઈએ તેના માટે નહીં
22 રાત્રિ	ચંદ્ર	03:39	04:40	પ્રવાસ, જળ, માતા, અને જેમાં નરમ જવાબ જોઈએ જે નિર્ણય પર અડગ રહેવું હોય તેના માટે નહીં
23 રાત્રિ	શનિ	04:40	05:41	શ્રમ, સમારકામ, અને જે ધીમું તથા માળખાગત હોય જે શરૂઆતને ઝડપ જોઈએ તેના માટે નહીં
24 રાત્રિ	ગુરુ	05:41	06:42	શિક્ષણ, સલાહ, સંસ્કાર, અને જે ટકાઉ હોય સામાન્ય રીતે સૌથી શુભ હોરા

તહેવાર અને વ્રત

ચાંદ્ર મહિનો (અમાસે પૂરો થતો, અમાંત)	માઘ
ચાંદ્ર મહિનો (પૂનમે પૂરો થતો, પૂર્ણિમાંત)	ફાલ્ગુન
પક્ષ (સુદ કે વદ)	કૃષ્ણ
તિથિ	13

ગણવાની બંને રીતમાં આ મહિનાનાં નામ જુદાં આવે છે. દિવસ એક જ છે; બંને નામ સાચાં છે.

તહેવાર અને વ્રત	તારીખ કેવી રીતે નક્કી થાય છે	ક્યાં ઊજવાય છે
મહાશિવરાત્રિ આખી રાત ઊજવાય છે, તેથી તિથિ નિશીથથી નક્કી થાય છે, સૂર્યોદયથી નહીં — પૂર્ણિમાંત ગણનામાં ફાલ્ગુન કૃષ્ણ 14	નિશીથ (મધ્યરાત્રિ)	સમગ્ર ભારત

પ્રદોષ — તેરસની સાંજ, શિવ માટે

2016ના બધા તહેવાર · આ મહિનાનું હિંદુ કેલેન્ડર · એકાદશી તારીખો 2016