सण-उत्सव 1857 · लखनौ, उत्तर प्रदेश, भारत

प्रत्येक सणाची तारीख या गावासाठी, त्या सणाची परंपरा दिवसाची जी वेळ मानते त्या वेळच्या चंद्राच्या कलेवरून (तिथीवरून) ठरवली आहे: बहुतेक सणांसाठी सूर्योदय, तर काहींसाठी मध्याह्न, अपराह्न, संध्याकाळ किंवा मध्यरात्र. म्हणूनच एका गावापासून दुसऱ्या गावात तारीख एका दिवसाने बदलू शकते.

जानेवारी 1857

दिनांक	सण
10 जाने 1857 शनिवार	पौष पौर्णिमा माघ स्नानाचा महिना सुरू होतो पौष, शुक्ल 15 · सूर्योदय
11 जाने 1857 रविवार	मकर संक्रांत / पोंगल / उत्तरायण सूर्य मकरेत प्रवेश करतो; सौर वर्षाशी बांधलेला एकमेव मोठा सण, म्हणूनच ग्रेगोरियन दिनदर्शिकेत तो जवळजवळ स्थिर राहतो, तर चांद्र सण महिनाभर हलतात चंद्रावरून नव्हे, सूर्यावरून ठरते
30 जाने 1857 शुक्रवार	वसंत पंचमी सरस्वती, आणि वसंताचा पहिला दिवस माघ, शुक्ल 5 · सूर्योदय

फेब्रुवारी 1857

दिनांक	सण
22 फेब्रु 1857 रविवार	महाशिवरात्रि रात्रभर पाळली जाते, म्हणून तिथी निशीथावरून ठरते, सूर्योदयावरून नव्हे — पौर्णिमांत गणनेत फाल्गुन कृष्ण 14 माघ, कृष्ण 14 · निशीथ (मध्यरात्र)

मार्च 1857

दिनांक	सण
10 मार्च 1857 मंगळवार	होलिका दहन होलिका प्रदोषकाळी पेटवली जाते, म्हणून तिथी संध्याकाळवरून ठरते फाल्गुन, शुक्ल 15 · प्रदोष (संध्याकाळ)
11 मार्च 1857 बुधवार	होळी / धुळवड रंग — नेहमी होलिका दहनाच्या दुसऱ्या दिवशी, म्हणून तिथी त्यावरून ठरते, सूर्योदयाच्या स्वतःच्या तिथीवरून नव्हे. पौर्णिमांत गणनेत चैत्र कृष्ण 1 फाल्गुन, कृष्ण 1 · नंतरचा दिवस — होलिका दहन
19 मार्च 1857 गुरुवार	शीतला अष्टमी (बसोडा) शीतला मातेची पूजा; आदल्या दिवशी शिजवलेले अन्न थंडच खाल्ले जाते फाल्गुन, कृष्ण 8 · सूर्योदय
26 मार्च 1857 गुरुवार	उगादी / गुढीपाडवा दख्खन आणि महाराष्ट्रातील चांद्र नववर्ष चैत्र, शुक्ल 1 · सूर्योदय
26 मार्च 1857 गुरुवार	चैत्र नवरात्र प्रारंभ वसंतातील नवरात्राच्या नऊ रात्रींपैकी पहिली, सकाळी घटस्थापना चैत्र, शुक्ल 1 · सूर्योदय
28 मार्च 1857 शनिवार	गणगौर गौरी आणि शंकराचा महिलांचा सण; होळीनंतर अठरा दिवस चालणाऱ्या पूजेची सांगता चैत्र, शुक्ल 3 · सूर्योदय

एप्रिल 1857

दिनांक	सण
03 एप्रि 1857 शुक्रवार	राम नवमी रामाचा जन्म चैत्र, शुक्ल 9 · सूर्योदय
07 एप्रि 1857 मंगळवार	महावीर जयंती चोविसावे जैन तीर्थंकर महावीर यांचा जन्म चैत्र, शुक्ल 13 · सूर्योदय
09 एप्रि 1857 गुरुवार	हनुमान जयंती उत्तर भारतातील बहुतांश भागात हनुमान जन्म चैत्र, शुक्ल 15 · सूर्योदय
11 एप्रि 1857 शनिवार	मेष संक्रांत / बैसाखी / पुथांडु / पोहेला बोइशाख सूर्य मेषेत प्रवेश करतो; पंजाब, तमिळनाडू, बंगाल, केरळ आणि आसामचे सौर नववर्ष चंद्रावरून नव्हे, सूर्यावरून ठरते
26 एप्रि 1857 रविवार	अक्षय तृतीया याला स्वतःच्या मुहूर्ताची गरज नाही असे मानतात — दिवसच मुहूर्त आहे वैशाख, शुक्ल 3 · सूर्योदय
26 एप्रि 1857 रविवार	परशुराम जयंती विष्णूचा सहावा अवतार परशुराम यांचा जन्म, सायंकाळी पाळला जातो वैशाख, शुक्ल 3 · प्रदोष (संध्याकाळ)

मे 1857

दिनांक	सण
02 मे 1857 शनिवार	सीता नवमी सीतेचा जन्म, मध्याह्नी पाळला जातो वैशाख, शुक्ल 9 · मध्याह्न
07 मे 1857 गुरुवार	नृसिंह जयंती विष्णूचा नृसिंह अवतार; कथेनुसार तो सूर्यास्ताच्या वेळी प्रकटला वैशाख, शुक्ल 14 · सूर्यास्त
08 मे 1857 शुक्रवार	बुद्ध पौर्णिमा बुद्धांचा जन्म, बोध आणि महापरिनिर्वाण वैशाख, शुक्ल 15 · सूर्योदय
23 मे 1857 शनिवार	शनि जयंती / वटसावित्री व्रत शनीचा जन्म; विवाहित महिला पतीसाठी उपवास करून वडाची पूजाही करतात वैशाख, कृष्ण 15 · सूर्योदय

जून 1857

दिनांक	सण
02 जून 1857 मंगळवार	गंगा दशहरा गंगेचे अवतरण ज्येष्ठ, शुक्ल 10 · सूर्योदय
07 जून 1857 रविवार	वटपौर्णिमा व्रत पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी वडाचे व्रत, पश्चिम आणि दक्षिण भारतात पौर्णिमेला पाळले जाते ज्येष्ठ, शुक्ल 15 · सूर्योदय
23 जून 1857 मंगळवार	रथ यात्रा जगन्नाथाची रथयात्रा आषाढ, शुक्ल 2 · सूर्योदय

जुलै 1857

दिनांक	सण
02 जुलै 1857 गुरुवार	देवशयनी एकादशी इथून कार्तिकपर्यंत विष्णू शयन करतात असे मानतात; मधल्या काळात विवाह नाहीत आषाढ, शुक्ल 11 · सूर्योदय
07 जुलै 1857 मंगळवार	गुरु पौर्णिमा गुरूंचा सन्मान आषाढ, शुक्ल 15 · सूर्योदय
24 जुलै 1857 शुक्रवार	हरियाली तीज पार्वती आणि शंकराच्या मिलनाचा पावसाळी सण; झोके, हिरवे कपडे आणि उपवास श्रावण, शुक्ल 3 · सूर्योदय
26 जुलै 1857 रविवार	नाग पंचमी नागांचा सण श्रावण, शुक्ल 5 · सूर्योदय

ऑगस्ट 1857

दिनांक	सण
05 ऑग 1857 बुधवार	रक्षाबंधन / नारळी पौर्णिमा भावंडांमधला धागा श्रावण, शुक्ल 15 · सूर्योदय
08 ऑग 1857 शनिवार	कजरी तीज पतीसाठी विवाहित महिलांचा उपवास, पावसाळ्याच्या गाण्यांसह श्रावण, कृष्ण 3 · सूर्योदय
13 ऑग 1857 गुरुवार	कृष्ण जन्माष्टमी कृष्णजन्म — अमांत गणनेत भाद्रपद कृष्ण 8. इथे सूर्योदयी प्रवर्तमान अष्टमीवरून तिथी ठरवली आहे, जो वैष्णव नियम आहे आणि बहुतेक प्रकाशित पंचांगे तोच पाळतात. स्मार्त परंपरा निशीथावरून ठरवते, आणि काही वर्षी दोन्ही वेगळ्या दिवशी येतात — 2023 असेच वर्ष होते श्रावण, कृष्ण 8 · सूर्योदय
22 ऑग 1857 शनिवार	हरतालिका शंकरासाठी पार्वतीने केलेल्या तपश्चर्येच्या स्मरणार्थ महिलांचा कडक उपवास भाद्रपद, शुक्ल 3 · सूर्योदय
23 ऑग 1857 रविवार	गणेश चतुर्थी गणपतीची स्थापना, माध्याह्नी — दिवसाचा मधला भाग भाद्रपद, शुक्ल 4 · मध्याह्न
24 ऑग 1857 सोमवार	ऋषिपंचमी सप्तर्षींचे पूजन, मध्याह्नी भाद्रपद, शुक्ल 5 · मध्याह्न
27 ऑग 1857 गुरुवार	राधा अष्टमी राधेचा जन्म, जन्माष्टमीनंतर पंधरा दिवसांनी, मध्याह्नी पाळला जातो भाद्रपद, शुक्ल 8 · मध्याह्न

सप्टेंबर 1857

दिनांक	सण
03 सप्टें 1857 गुरुवार	अनंत चतुर्दशी गणेश चतुर्थीची सांगता करणारे विसर्जन भाद्रपद, शुक्ल 14 · सूर्योदय
04 सप्टें 1857 शुक्रवार	पितृपक्ष प्रारंभ पूर्वजांचा पंधरवडा, पुढच्या अमावस्येला संपणारा भाद्रपद, शुक्ल 15 · सूर्योदय
17 सप्टें 1857 गुरुवार	महालया / सर्व पितृ अमावस्या पितृपक्षाचा शेवटचा दिवस. श्राद्ध हा अपराह्नाचा विधी आहे, म्हणून तिथी अपराह्नावरून ठरते — पौर्णिमांत गणनेत आश्विन कृष्ण 15 भाद्रपद, कृष्ण 15 · अपराह्न
19 सप्टें 1857 शनिवार	शारदीय नवरात्र प्रारंभ देवीच्या नऊ रात्री आश्विन, शुक्ल 1 · सूर्योदय
26 सप्टें 1857 शनिवार	दुर्गा अष्टमी आठवी रात्र. सूर्योदयावरून ठरते, नवमी आणि दशमीच्या उलट, ज्या अपराह्नाचे विधी आहेत — म्हणून काही वर्षी अष्टमी आणि नवमी एकाच दिवशी येतात आणि काही वर्षी लागोपाठ आश्विन, शुक्ल 8 · सूर्योदय
27 सप्टें 1857 रविवार	महा नवमी नववी रात्र आश्विन, शुक्ल 9 · अपराह्न
28 सप्टें 1857 सोमवार	विजयादशमी / दशहरा दहावा दिवस, अपराह्नी — सूर्योदयावरून तिथी ठरवली तर दशमी सकाळी उशिरा सुरू होते तेव्हा तो एक दिवस उशिरा येतो आश्विन, शुक्ल 10 · अपराह्न

ऑक्टोबर 1857

दिनांक	सण
03 ऑक्टो 1857 शनिवार	शरद पौर्णिमा कापणीची पौर्णिमा आश्विन, शुक्ल 15 · सूर्योदय
06 ऑक्टो 1857 मंगळवार	करवा चौथ उपवास चंद्रोदयाला सुटतो, म्हणून तिथी संध्याकाळवरून ठरते — पौर्णिमांत गणनेत कार्तिक कृष्ण 4 आश्विन, कृष्ण 4 · प्रदोष (संध्याकाळ)
10 ऑक्टो 1857 शनिवार	अहोई अष्टमी मुलांसाठी मातांचा उपवास, संध्याकाळी तारे पाहून सोडला जातो आश्विन, कृष्ण 8 · प्रदोष (संध्याकाळ)
15 ऑक्टो 1857 गुरुवार	धनतेरस दिवाळीच्या क्रमातील पहिला दिवस, प्रदोषकाळी आश्विन, कृष्ण 13 · प्रदोष (संध्याकाळ)
16 ऑक्टो 1857 शुक्रवार	नरक चतुर्दशी / छोटी दिवाळी पहाटेपूर्वीचे अभ्यंगस्नान आश्विन, कृष्ण 14 · सूर्योदय
17 ऑक्टो 1857 शनिवार	दिवाळी / लक्ष्मी पूजा पूजा प्रदोषकाळी होते, म्हणून तिथी संध्याकाळवरून ठरते, सूर्योदयावरून नव्हे — पौर्णिमांत गणनेत कार्तिक कृष्ण 15 आश्विन, कृष्ण 15 · प्रदोष (संध्याकाळ)
18 ऑक्टो 1857 रविवार	गोवर्धन पूजा / बलि प्रतिपदा दिवाळीचा दुसरा दिवस कार्तिक, शुक्ल 1 · सूर्योदय
19 ऑक्टो 1857 सोमवार	भाऊबीज भाऊ आणि बहीण कार्तिक, शुक्ल 2 · सूर्योदय
23 ऑक्टो 1857 शुक्रवार	छठ पूजा (संध्या अर्घ्य) मावळत्या सूर्याला अर्घ्य, म्हणून तिथी सूर्यास्तावरून ठरते कार्तिक, शुक्ल 6 · प्रदोष (संध्याकाळ)
24 ऑक्टो 1857 शनिवार	छठ पूजा (उषा अर्घ्य) उगवत्या सूर्याला अर्घ्य — नेहमी संध्या अर्घ्याच्या दुसऱ्या सकाळी, म्हणून ती त्यावरून ठरते, स्वतःच्या तिथीवरून नव्हे कार्तिक, शुक्ल 6 · नंतरचा दिवस — छठ पूजा (संध्या अर्घ्य)
29 ऑक्टो 1857 गुरुवार	देवउठनी एकादशी विष्णू जागे होतात; विवाहाचा हंगाम पुन्हा सुरू कार्तिक, शुक्ल 11 · सूर्योदय
30 ऑक्टो 1857 शुक्रवार	तुळशी विवाह तुळशीचा विष्णूशी विधिवत विवाह, ज्यानंतर लग्नसराई सुरू होते कार्तिक, शुक्ल 12 · सूर्योदय

नोव्हेंबर 1857

दिनांक	सण
02 नोव्हें 1857 सोमवार	कार्तिक पौर्णिमा / देव दिवाळी घाटांवरचे दिवे कार्तिक, शुक्ल 15 · सूर्योदय
08 नोव्हें 1857 रविवार	कालभैरव जयंती शंकराचे उग्र रूप असलेल्या कालभैरवाचे प्रकटन, मध्यरात्री पाळले जाते कार्तिक, कृष्ण 8 · निशीथ (मध्यरात्र)
27 नोव्हें 1857 शुक्रवार	गीता जयंती भगवद्गीता सांगितली गेली तो दिवस, मोक्षदा एकादशीला मार्गशीर्ष, शुक्ल 11 · सूर्योदय या वर्षी ही तिथी दोन सूर्योदयांच्या दरम्यानच सुरू होऊन संपली, म्हणून ती कोणत्याही सूर्योदयाला नसते. व्रत ज्या दिवशी सुरू झाली त्याच दिवशी पाळले जाते.
27 नोव्हें 1857 शुक्रवार	वैकुंठ एकादशी दक्षिणेकडील परंपरा मार्गशीर्ष, शुक्ल 11 · सूर्योदय या वर्षी ही तिथी दोन सूर्योदयांच्या दरम्यानच सुरू होऊन संपली, म्हणून ती कोणत्याही सूर्योदयाला नसते. व्रत ज्या दिवशी सुरू झाली त्याच दिवशी पाळले जाते.

डिसेंबर 1857

दिनांक	सण
01 डिसें 1857 मंगळवार	दत्त जयंती दत्तात्रेयांचा जन्म, पौर्णिमेच्या संध्याकाळी साजरा मार्गशीर्ष, शुक्ल 15 · प्रदोष (संध्याकाळ)

या वर्षीचे उपवासाचे दिवस (व्रते)

प्रत्येक यादीत तारीख, आणि तिथी केव्हा सुरू होते व केव्हा संपते ते दिले आहे, म्हणजे तुम्ही तुमच्या घराण्याचा नियमही पाळू शकता.

तारखा आणि वेळा लखनौ, उत्तर प्रदेश, भारत साठी आहेत. सूर्योदयाच्या जवळ तिथी बदलत असेल, तर दुसऱ्या गावात एका दिवसाचा फरक पडू शकतो. वर ठिकाण बदलता येते.