सण-उत्सव 2043 · उज्जैन, मध्य प्रदेश, भारत

प्रत्येक सणाची तारीख या गावासाठी, त्या सणाची परंपरा दिवसाची जी वेळ मानते त्या वेळच्या चंद्राच्या कलेवरून (तिथीवरून) ठरवली आहे: बहुतेक सणांसाठी सूर्योदय, तर काहींसाठी मध्याह्न, अपराह्न, संध्याकाळ किंवा मध्यरात्र. म्हणूनच एका गावापासून दुसऱ्या गावात तारीख एका दिवसाने बदलू शकते.

जानेवारी 2043

दिनांक	सण
14 जाने 2043 बुधवार	मकर संक्रांत / पोंगल / उत्तरायण सूर्य मकरेत प्रवेश करतो; सौर वर्षाशी बांधलेला एकमेव मोठा सण, म्हणूनच ग्रेगोरियन दिनदर्शिकेत तो जवळजवळ स्थिर राहतो, तर चांद्र सण महिनाभर हलतात चंद्रावरून नव्हे, सूर्यावरून ठरते
25 जाने 2043 रविवार	पौष पौर्णिमा माघ स्नानाचा महिना सुरू होतो पौष, शुक्ल 15 · सूर्योदय

दिनांक

सण

14 जाने 2043
बुधवार

मकर संक्रांत / पोंगल / उत्तरायण
सूर्य मकरेत प्रवेश करतो; सौर वर्षाशी बांधलेला एकमेव मोठा सण, म्हणूनच ग्रेगोरियन दिनदर्शिकेत तो जवळजवळ स्थिर राहतो, तर चांद्र सण महिनाभर हलतात
चंद्रावरून नव्हे, सूर्यावरून ठरते

25 जाने 2043
रविवार

पौष पौर्णिमा
माघ स्नानाचा महिना सुरू होतो
पौष, शुक्ल 15 · सूर्योदय

फेब्रुवारी 2043

दिनांक	सण
14 फेब्रु 2043 शनिवार	वसंत पंचमी सरस्वती, आणि वसंताचा पहिला दिवस माघ, शुक्ल 5 · सूर्योदय

मार्च 2043

दिनांक	सण
09 मार्च 2043 सोमवार	महाशिवरात्रि रात्रभर पाळली जाते, म्हणून तिथी निशीथावरून ठरते, सूर्योदयावरून नव्हे — पौर्णिमांत गणनेत फाल्गुन कृष्ण 14 माघ, कृष्ण 14 · निशीथ (मध्यरात्र)
24 मार्च 2043 मंगळवार	होलिका दहन होलिका प्रदोषकाळी पेटवली जाते, म्हणून तिथी संध्याकाळवरून ठरते फाल्गुन, शुक्ल 15 · प्रदोष (संध्याकाळ)
25 मार्च 2043 बुधवार	होळी / धुळवड रंग — नेहमी होलिका दहनाच्या दुसऱ्या दिवशी, म्हणून तिथी त्यावरून ठरते, सूर्योदयाच्या स्वतःच्या तिथीवरून नव्हे. पौर्णिमांत गणनेत चैत्र कृष्ण 1 फाल्गुन, शुक्ल 15 · नंतरचा दिवस — होलिका दहन

एप्रिल 2043

दिनांक	सण
03 एप्रि 2043 शुक्रवार	शीतला अष्टमी (बसोडा) शीतला मातेची पूजा; आदल्या दिवशी शिजवलेले अन्न थंडच खाल्ले जाते फाल्गुन, कृष्ण 8 · सूर्योदय
10 एप्रि 2043 शुक्रवार	उगादी / गुढीपाडवा दख्खन आणि महाराष्ट्रातील चांद्र नववर्ष चैत्र, शुक्ल 1 · सूर्योदय
10 एप्रि 2043 शुक्रवार	चैत्र नवरात्र प्रारंभ वसंतातील नवरात्राच्या नऊ रात्रींपैकी पहिली, सकाळी घटस्थापना चैत्र, शुक्ल 1 · सूर्योदय
12 एप्रि 2043 रविवार	गणगौर गौरी आणि शंकराचा महिलांचा सण; होळीनंतर अठरा दिवस चालणाऱ्या पूजेची सांगता चैत्र, शुक्ल 3 · सूर्योदय
14 एप्रि 2043 मंगळवार	मेष संक्रांत / बैसाखी / पुथांडु / पोहेला बोइशाख सूर्य मेषेत प्रवेश करतो; पंजाब, तमिळनाडू, बंगाल, केरळ आणि आसामचे सौर नववर्ष चंद्रावरून नव्हे, सूर्यावरून ठरते
17 एप्रि 2043 शुक्रवार	राम नवमी रामाचा जन्म चैत्र, शुक्ल 9 · सूर्योदय
22 एप्रि 2043 बुधवार	महावीर जयंती चोविसावे जैन तीर्थंकर महावीर यांचा जन्म चैत्र, शुक्ल 13 · सूर्योदय
24 एप्रि 2043 शुक्रवार	हनुमान जयंती उत्तर भारतातील बहुतांश भागात हनुमान जन्म चैत्र, शुक्ल 15 · सूर्योदय

मे 2043

दिनांक	सण
11 मे 2043 सोमवार	अक्षय तृतीया याला स्वतःच्या मुहूर्ताची गरज नाही असे मानतात — दिवसच मुहूर्त आहे वैशाख, शुक्ल 3 · सूर्योदय
11 मे 2043 सोमवार	परशुराम जयंती विष्णूचा सहावा अवतार परशुराम यांचा जन्म, सायंकाळी पाळला जातो वैशाख, शुक्ल 3 · प्रदोष (संध्याकाळ)
17 मे 2043 रविवार	सीता नवमी सीतेचा जन्म, मध्याह्नी पाळला जातो वैशाख, शुक्ल 9 · मध्याह्न
22 मे 2043 शुक्रवार	नृसिंह जयंती विष्णूचा नृसिंह अवतार; कथेनुसार तो सूर्यास्ताच्या वेळी प्रकटला वैशाख, शुक्ल 14 · सूर्यास्त
23 मे 2043 शनिवार	बुद्ध पौर्णिमा बुद्धांचा जन्म, बोध आणि महापरिनिर्वाण वैशाख, शुक्ल 15 · सूर्योदय

जून 2043

दिनांक	सण
07 जून 2043 रविवार	शनि जयंती / वटसावित्री व्रत शनीचा जन्म; विवाहित महिला पतीसाठी उपवास करून वडाची पूजाही करतात वैशाख, कृष्ण 15 · सूर्योदय
17 जून 2043 बुधवार	गंगा दशहरा गंगेचे अवतरण ज्येष्ठ, शुक्ल 10 · सूर्योदय
22 जून 2043 सोमवार	वटपौर्णिमा व्रत पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी वडाचे व्रत, पश्चिम आणि दक्षिण भारतात पौर्णिमेला पाळले जाते ज्येष्ठ, शुक्ल 15 · सूर्योदय

जुलै 2043

दिनांक	सण
08 जुलै 2043 बुधवार	रथ यात्रा जगन्नाथाची रथयात्रा आषाढ, शुक्ल 2 · सूर्योदय
17 जुलै 2043 शुक्रवार	देवशयनी एकादशी इथून कार्तिकपर्यंत विष्णू शयन करतात असे मानतात; मधल्या काळात विवाह नाहीत आषाढ, शुक्ल 11 · सूर्योदय
22 जुलै 2043 बुधवार	गुरु पौर्णिमा गुरूंचा सन्मान आषाढ, शुक्ल 15 · सूर्योदय

ऑगस्ट 2043

दिनांक	सण
07 ऑग 2043 शुक्रवार	हरियाली तीज पार्वती आणि शंकराच्या मिलनाचा पावसाळी सण; झोके, हिरवे कपडे आणि उपवास श्रावण, शुक्ल 3 · सूर्योदय
09 ऑग 2043 रविवार	नाग पंचमी नागांचा सण श्रावण, शुक्ल 5 · सूर्योदय
20 ऑग 2043 गुरुवार	रक्षाबंधन / नारळी पौर्णिमा भावंडांमधला धागा श्रावण, शुक्ल 15 · सूर्योदय
23 ऑग 2043 रविवार	कजरी तीज पतीसाठी विवाहित महिलांचा उपवास, पावसाळ्याच्या गाण्यांसह श्रावण, कृष्ण 3 · सूर्योदय
27 ऑग 2043 गुरुवार	कृष्ण जन्माष्टमी कृष्णजन्म — अमांत गणनेत भाद्रपद कृष्ण 8. इथे सूर्योदयी प्रवर्तमान अष्टमीवरून तिथी ठरवली आहे, जो वैष्णव नियम आहे आणि बहुतेक प्रकाशित पंचांगे तोच पाळतात. स्मार्त परंपरा निशीथावरून ठरवते, आणि काही वर्षी दोन्ही वेगळ्या दिवशी येतात — 2023 असेच वर्ष होते श्रावण, कृष्ण 8 · सूर्योदय या वर्षी ही तिथी दोन सूर्योदयांच्या दरम्यानच सुरू होऊन संपली, म्हणून ती कोणत्याही सूर्योदयाला नसते. व्रत ज्या दिवशी सुरू झाली त्याच दिवशी पाळले जाते.

सप्टेंबर 2043

दिनांक	सण
06 सप्टें 2043 रविवार	हरतालिका शंकरासाठी पार्वतीने केलेल्या तपश्चर्येच्या स्मरणार्थ महिलांचा कडक उपवास भाद्रपद, शुक्ल 3 · सूर्योदय
07 सप्टें 2043 सोमवार	गणेश चतुर्थी गणपतीची स्थापना, माध्याह्नी — दिवसाचा मधला भाग भाद्रपद, शुक्ल 4 · मध्याह्न
08 सप्टें 2043 मंगळवार	ऋषिपंचमी सप्तर्षींचे पूजन, मध्याह्नी भाद्रपद, शुक्ल 5 · मध्याह्न
11 सप्टें 2043 शुक्रवार	राधा अष्टमी राधेचा जन्म, जन्माष्टमीनंतर पंधरा दिवसांनी, मध्याह्नी पाळला जातो भाद्रपद, शुक्ल 8 · मध्याह्न
18 सप्टें 2043 शुक्रवार	अनंत चतुर्दशी गणेश चतुर्थीची सांगता करणारे विसर्जन भाद्रपद, शुक्ल 14 · सूर्योदय
19 सप्टें 2043 शनिवार	पितृपक्ष प्रारंभ पूर्वजांचा पंधरवडा, पुढच्या अमावस्येला संपणारा भाद्रपद, शुक्ल 15 · सूर्योदय

ऑक्टोबर 2043

दिनांक	सण
02 ऑक्टो 2043 शुक्रवार	महालया / सर्व पितृ अमावस्या पितृपक्षाचा शेवटचा दिवस. श्राद्ध हा अपराह्नाचा विधी आहे, म्हणून तिथी अपराह्नावरून ठरते — पौर्णिमांत गणनेत आश्विन कृष्ण 15 भाद्रपद, कृष्ण 15 · अपराह्न
04 ऑक्टो 2043 रविवार	शारदीय नवरात्र प्रारंभ देवीच्या नऊ रात्री आश्विन, शुक्ल 1 · सूर्योदय
11 ऑक्टो 2043 रविवार	दुर्गा अष्टमी आठवी रात्र. सूर्योदयावरून ठरते, नवमी आणि दशमीच्या उलट, ज्या अपराह्नाचे विधी आहेत — म्हणून काही वर्षी अष्टमी आणि नवमी एकाच दिवशी येतात आणि काही वर्षी लागोपाठ आश्विन, शुक्ल 8 · सूर्योदय
12 ऑक्टो 2043 सोमवार	महा नवमी नववी रात्र आश्विन, शुक्ल 9 · अपराह्न
13 ऑक्टो 2043 मंगळवार	विजयादशमी / दशहरा दहावा दिवस, अपराह्नी — सूर्योदयावरून तिथी ठरवली तर दशमी सकाळी उशिरा सुरू होते तेव्हा तो एक दिवस उशिरा येतो आश्विन, शुक्ल 10 · अपराह्न
18 ऑक्टो 2043 रविवार	शरद पौर्णिमा कापणीची पौर्णिमा आश्विन, शुक्ल 15 · सूर्योदय
21 ऑक्टो 2043 बुधवार	करवा चौथ उपवास चंद्रोदयाला सुटतो, म्हणून तिथी संध्याकाळवरून ठरते — पौर्णिमांत गणनेत कार्तिक कृष्ण 4 आश्विन, कृष्ण 4 · प्रदोष (संध्याकाळ)
25 ऑक्टो 2043 रविवार	अहोई अष्टमी मुलांसाठी मातांचा उपवास, संध्याकाळी तारे पाहून सोडला जातो आश्विन, कृष्ण 8 · प्रदोष (संध्याकाळ)
30 ऑक्टो 2043 शुक्रवार	धनतेरस दिवाळीच्या क्रमातील पहिला दिवस, प्रदोषकाळी आश्विन, कृष्ण 13 · प्रदोष (संध्याकाळ)
31 ऑक्टो 2043 शनिवार	नरक चतुर्दशी / छोटी दिवाळी पहाटेपूर्वीचे अभ्यंगस्नान आश्विन, कृष्ण 14 · सूर्योदय

नोव्हेंबर 2043

दिनांक	सण
01 नोव्हें 2043 रविवार	दिवाळी / लक्ष्मी पूजा पूजा प्रदोषकाळी होते, म्हणून तिथी संध्याकाळवरून ठरते, सूर्योदयावरून नव्हे — पौर्णिमांत गणनेत कार्तिक कृष्ण 15 आश्विन, कृष्ण 15 · प्रदोष (संध्याकाळ)
02 नोव्हें 2043 सोमवार	गोवर्धन पूजा / बलि प्रतिपदा दिवाळीचा दुसरा दिवस कार्तिक, शुक्ल 1 · सूर्योदय
03 नोव्हें 2043 मंगळवार	भाऊबीज भाऊ आणि बहीण कार्तिक, शुक्ल 2 · सूर्योदय
07 नोव्हें 2043 शनिवार	छठ पूजा (संध्या अर्घ्य) मावळत्या सूर्याला अर्घ्य, म्हणून तिथी सूर्यास्तावरून ठरते कार्तिक, शुक्ल 6 · प्रदोष (संध्याकाळ)
08 नोव्हें 2043 रविवार	छठ पूजा (उषा अर्घ्य) उगवत्या सूर्याला अर्घ्य — नेहमी संध्या अर्घ्याच्या दुसऱ्या सकाळी, म्हणून ती त्यावरून ठरते, स्वतःच्या तिथीवरून नव्हे कार्तिक, शुक्ल 6 · नंतरचा दिवस — छठ पूजा (संध्या अर्घ्य)
13 नोव्हें 2043 शुक्रवार	देवउठनी एकादशी विष्णू जागे होतात; विवाहाचा हंगाम पुन्हा सुरू कार्तिक, शुक्ल 11 · सूर्योदय
14 नोव्हें 2043 शनिवार	तुळशी विवाह तुळशीचा विष्णूशी विधिवत विवाह, ज्यानंतर लग्नसराई सुरू होते कार्तिक, शुक्ल 12 · सूर्योदय
16 नोव्हें 2043 सोमवार	कार्तिक पौर्णिमा / देव दिवाळी घाटांवरचे दिवे कार्तिक, शुक्ल 15 · सूर्योदय या वर्षी ही तिथी दोन सूर्योदयांच्या दरम्यानच सुरू होऊन संपली, म्हणून ती कोणत्याही सूर्योदयाला नसते. व्रत ज्या दिवशी सुरू झाली त्याच दिवशी पाळले जाते.
23 नोव्हें 2043 सोमवार	कालभैरव जयंती शंकराचे उग्र रूप असलेल्या कालभैरवाचे प्रकटन, मध्यरात्री पाळले जाते कार्तिक, कृष्ण 8 · निशीथ (मध्यरात्र)

या वर्षीचे उपवासाचे दिवस (व्रते)

प्रत्येक यादीत तारीख, आणि तिथी केव्हा सुरू होते व केव्हा संपते ते दिले आहे, म्हणजे तुम्ही तुमच्या घराण्याचा नियमही पाळू शकता.

तारखा आणि वेळा उज्जैन, मध्य प्रदेश, भारत साठी आहेत. सूर्योदयाच्या जवळ तिथी बदलत असेल, तर दुसऱ्या गावात एका दिवसाचा फरक पडू शकतो. वर ठिकाण बदलता येते.